Skip to content

Posts tagged ‘kadın’

“Tarihi Geriye Çeviremeyiz, Eşitlikten Başka Seçenek Yok”

Yeni Şafak yazarı Özlem Albayrak, Yusuf Kaplan’ın “aile çöküyor” uyarısının muhatabı olan Kadem (Kadın ve Demokrasi Derneği) ekibiyle görüşmesine atıf yapan bir yazı kaleme aldı. Yazıda Yusuf Kaplan’ın “kadınlara tanınan yasal pozitif ayrımcılıkların aileyi yani toplumun temel taşını fesada uğratacağından endişe etmesinin” haklı yönleri bulunduğu ifade edildi. Özlem Albayrak, “kadına pozitif ayrımcılık yapılacak diye erkeğin belinin bükülmesine sebebiyet veren uygulamalara taraftar olmadığını, hele kadının kusurlu olduğu örneklerde, kadına ömür boyu nafaka ödenmesine hükmedilmesini anlayamadığını” belirtiyor.

Albayrak’ın kaleme aldığı bu yazı, tartışmanın bitmediğini de göstermektedir. Yusuf Kaplan’ın gündeme getirdiği hususlarla Özlem Albayrak’ın işaret ettiği konular birbirinden farklı mecralarda akmaktadır.

Özlem Albayrak’a göre kadının haklarının teslimiyle ailenin yıkılacağını zannetmek yanlış. Bunu aşağıdaki dört argümanla ileri sürüyor: 1) Kadın haklarını teslim etmek ailenin yıkılışına sebebiyet vermez. Çünkü aile sadece tek bir modelden oluşmuyor. Kadınların eşitlik talebiyle sarsılan bir aile modeli var evet; ama bu da literatürde “ataerkil aile” diye adlandırılan model, yani anne baba ve çocuklardan oluşan, babanın çalışıp evin geçimini üstlendiği, annenin de evde oturup çocuklarını büyüttüğü “ataerkil aile.” İşte bu model çatırdadı. Üstelik bu sadece Türkiye’de değil, ABD’sinden Avrupa’sına, İran’ından Japonya’sına dek her yerde kadınların iş hayatında aktif rol aldığı Müslüman ülkeler dahil tüm dünyada böyle oldu; 2) Pederşahî ailenin yıkılması şimdi değil, kadınların çalışma hayatına katıldığı zamandan bu yana, yani sanayileşme döneminden sonra, 200 yıldan uzun bir süreçte gerçekleşti. Yani? Ahlanıp vahlanmak için çok geç; 3) Diğer yandan sadece ataerkil aile sarsılmış da değildir. Tüm alanlarda ataerkil düzenin bizzat kendisi krize girmiştir. Krizin nedeni de kadın değil, toplumsal, ekonomik, teknolojik nedenler başta olmak üzere onlarca sebeptir. Geleneksel ya da ataerkil diye adlandırılan aile modelinin çatırdamasına yol açan yeni sosyolojik durum, aile modellerinin çeşitlenmesinden kaynaklanmaktadır: a) Tek ebeveynli aileler çoğalmıştır; b) Cinsellik aile dışına çıkmış, üreme gerekçesiyle değil sadece haz amacıyla hedeflenen bir olgu haline gelmiştir. Bunun adına tüketimci yani eğlenceye/liberter dönük cinsellik denmektedir; c) Cinsel özgürlük diye çıkılan yolda, insanlık esnek cinsiyetlerle tanıştı, heteroseksüellik hala ana akım olarak kalmakla birlikte, meşru kabul edilen tek seçenek değildir. Bugün pek çok ülkede LGBT sadece meşru sayılmıyor, seçmenin gönlünü hoş tutmak adına destekleniyor; 4) Kent hayatında düzgün hayat standartlarına ulaşabilmek için kadınların gelirine gereksinim duymayan erkek kalmamıştır. Çünkü kentler de buna göre yapılandırılmıştır. Kentlerin bu yapılanması, tek kişinin çalışmasıyla bir aile idare edilmesine müsaade etmemektedir.

Özlem Albayrak kadına pozitif ayrımcı “eşitlik” getiren mevzuatların haklılığını bu dört argümanla savunduktan sonra Batı uygarlığının tekno-tarihçi gelişimini onaylayarak der ki: “Geldiğimiz noktada o eski ataerkil aileye geri dönmenin içinde bulunduğumuz şartlar sürdükçe, mümkün olduğunu sanmıyorum. Tarihi geri çevirmeye çalışmak gibi bir beyhude bir uğraş olur bu. Bir zamanlar ebedi, doğal, hatta ilahi sayılan değerlerin artık kaba kuvvetle kabul ettirilmeye çalışılması bile ataerkil ailenin içinde bulunduğu kriz durumunu anlatmaya yeter, sanıyorum. Aileyi ayakta tutmak için ne yapılabilir sorusuna gelince: Cevap, eşitlik. Eşlerin ekonomide, ev sorumluluğunda, çocukların büyütülmesinde ve birbirlerine sağladıkları duygusal destekte eşit olması.”

Özlem Albayrak, İslâm ve Doğu toplumlarının Batı toplumlarına ait gelişme süreçlerini izlemesini bir “sosyal kader” olarak görüyor. Bu yaklaşıma göre kentleşme süreci, ataerkil yapıyı parçaladı. Kırsal yapının çözülmesi kentsel yoğunlaşmayı kaçınılmaz kıldı. Kentleşme, aile modellerini de çoğullaştırdı. Üreme amaçlı değil tüketim/haz amaçlı bir cinsellik ortaya çıktı ve bu homoseksüaliteden intersexe varan bir çeşitliliğe ulaştı. Albayrak’a göre, “Batı’da ortaya çıkan ve tüm diğer uygarlıklara (Hint, Japon, Çin, Asya, Afrika uygarlıklarına) sirayet eden bu tarihsel gelişmeye direnmek söz konusu değildir.”

Albayrak’ın bu teslimiyetçi kent-uygarlıkçılığı, Yusuf Kaplan tarafından kabul edilmiyor. Özlem Albayrak, aslında Yusuf Kaplan’ın ikaz ettiği ve konuştuğu yerden söylem üretmiyor. Çünkü Yusuf Kaplan’a göre “Bizim dünyaya vereceğimiz en önemli değer, kurum ailedir. Bu konuda Batı’dan alabileceğimiz hiçbir şey yok!”

Özlem Albayrak’ın “Batı’da artık heteroseksüellik ana akım değil” derken ve bu süreci kaçınılmaz karşılarken, Yusuf Kaplan diyor ki: “Cinselliğin putlaştırılması, son kertede, cinselliği de cinsiyeti de bitirdi. Cinsellik, hak arayışından çıkıp salt haz arayışına dönüşünce, cinsiyet dengesi bozuldu; er-kişi olarak adlandırdığım kişi zuhûr etti.”

Özlem Albayrak, Batı’da görülen homoseksüalitenin bir olgu olduğunu, “İslam’da heteroseksüel olmayan ilişki biçimleri açık biçimde ayetlerle yasaklandığı için, Müslüman ülkelerde çok fazla neşvü nema bulmadığını” ifade ediyor. Yusuf Kaplan tam da bu noktada Albayrak’a diyor ki, eğer İstanbul Sözleşmesi’ni iptal etmezseniz, Batı’nın tarihsel gelişimi İslâm toplumlarına da yayılacak ve bir determinizme yol açacak: 1) Kadın hareketinin, kadını sokağa sürmesi, erkeksileştirmesi, erkek gibi güç ve iktidar kavgasının eşiğine sürüklemesi, kadını sadece evinden uzaklaştırmakla kalmadı, kadınlığından da uzaklaştırdı; 2) Kadın hareketinin kadın haklarını, kadının bedeni ve cinsellik özgürlüğü üzerinden tanımlamaya ve aramaya kalkışması, kapitalist sistemin bütün mekanizmalarının kadının bedeni, teni ve cinselliği üzerinden kadının bedenini talan etmesine, paraya, güç aracına, haz nesnesine dönüştürmesine yol açtı. Yani kadının çalışması bir özgürlük değil, “eşitlik” adında bir kölelik getirmektedir; 3) Kadın hareketinin kadın haklarını, kadın bedeni ve cinselliği üzerinden yürütmeye kalkışması, sadece kadının değil erkeğin de bedenini yitirmesine, üçüncü bir cinsiyetin zuhûr etmesine ve insan türünün varlığını tehdit edecek bir çöküşün, dekadansın, yokoluşun temellerini döşemesine ve ayartıcı bir güzellik endüstrisinin zuhûr etmesine neden oldu. Güzelliğin beden üzerinden tanımlanması, ahlâk, davranış, kişilik güzelliklerinin anlamını ve hayattaki yerini yitirmesiyle sonuçlandı.

Özlem Albayrak “tarihi durduramazsınız” derken evrensel bir yasanın tüm yeryüzü insanlarını evrimleştirdiği, Batı tarihinin bu evrimde en üst hamleyi gerçekleştirerek “erken uygarlaşma” gösterdiği fikrine dayanıyor. Oysa Yusuf Kaplan, “Öyle değil. Tarih evrensel bir yasa değildir. Her milletin kendi kaderi vardır. Biz Batı’nın tarihini yaşamak zorunda değiliz” diyen Kemal Tahir’in, Baykan Sezer’in, Korkut Tuna’nın durduğu yerden konuşuyor.

200 yıl önce Batılılaşmacı aydınlar “Batı uygarlığının her şeyini alalım” derken İslâmcılar buna itiraz ediyordu. Osmanlı’nın Batılılaşmacı aydınlarının yerini 200 yıl sonra “eşitlik” taraftarı kadın hakları savunucuları dolduruyor.

Özlem Albayrak, aslında bu yazısında “ataerkil aile”den bile bahsetmiş olmuyor. Zira Albayrak, ataerkil diye adlandırılan aile modelinin temel vasfını “heteroseksüellik” olarak belirtmiş. Oysa İslâm fıkhında “heteroseksüel ilişki” “aile” anlamına gelmiyor. “Heteroseksüalite” zina edenleri de içeriyor. Dolayısıyla Albayrak’ın tartıştığı konuyla Yusuf Kaplan’ın nikâhlı birliktelikten hareketle bahsettiği toplumun temeli olan “aile” aynı değil. Yusuf Kaplan, açıkça Türk milletinin örneğin tımar sisteminde, ahilik sisteminde ortaya çıkan bin yıllık aile modeline atıf yapıyor. Oysa Albayrak, “ilahi sayılan değerlerin artık kaba kuvvetle kabul ettirilmeye çalışılması bile ataerkil ailenin içinde bulunduğu kriz durumunu anlatmaya yeter” şeklinde kurduğu bir cümleyle başka bir yeri işaret ediyor.

Türk milletinin Batı toplumlarının cinsellik tarihini aynısıyla yaşayacağını düşünmek hatalıdır. 200 yıl önce Batılılaşmacı aydınlar Batı uygarlığının her şeyini alalım derken İslâmcılar buna itiraz ediyordu. Osmanlı’nın Batılılaşmacı aydınlarının yerini 200 yıl sonra “eşitlik” taraftarı kadın hakları savunucuları dolduruyor.

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İle Aile Olmak

  • KAVRAMLAR:

Biyolojik Cinsiyet (Sex):

Erkekle kadın arasında duygusal/psikolojik anlamda farklar bulunmaktadır. Bebeğin cinsiyetini erkekten gelen sperm hücresi belirlemektedir.

Erkek Kadın
Aile Reisi Aileye Bağımlı
Özgür Hamarat-Duyarlı
Korumacı Sadık-Tutkulu
Cesur-Mert Özverili
Yiğit Üretici-Neşeli
Ocağı yakan Ateşi canlı tutan
Atılgan-Cesur Narin-Şefkatli
Güçlü Sevecen

Biyolojik cinsiyet (sex); kadın ile erkek arasındaki biyolojik/fizyolojik farklılıkları esas alan bir sınıflandırma kavramıdır. Bir insanın erkek veya kız olarak doğması onun gelecekteki hayatını belirleyecektir.

Biyolojik Cinsiyet
Doğuştan gelen biyolojik-fizyolojik nitelikleri ifade eder
Erkeklik veya kadınlığı tabiat tayin eder, sonradan öğrenilmez
Erkeklik ve kadınlık genler, üreme organları, hormonlarla açıklanır
Erkek ve kadın kimlikleri evrenseldir

Dünyadaki Cinsiyetle İlgili Tartışmaların Temelinde “İnsan” Kavramı ve İnsan Hakları Teorisi Vardır:

Bugün Türkiye’de aile, toplumsal cinsiyet eşitliği gibi meseleler İstanbul Sözleşmesi üzerinden tartışılıyor. Oysa problemin kökeninde Batı’nın “insan” kavramı ve bu kavrama yaslanan “insan hakları” teorisi vardır. 6284 sayılı yasa mülga olsa bile Türkiye’de “aile” kurmanın önündeki büyük engeller kaldırılmış olmaz.

İslâm’ın ve Türk kültürünün “Erkek” Kavramı Batı’nın “İnsan” ve/veya “Eril” Kavramına İndirgenemez:

İslâm ve Türk Kültüründe Erkek Kavramları

Recul Zekât veren, Allah’ı unutmayan
Feta Muvahhid, Namusunu Koruyan, Zina etmeyen, Helal Kazanan
Gazi Allah için cehdeden
Ahî Allah için kardeşlik yapan, doğru söyleyen, miskin/yetim/esire sofra açan
Ahi Yiğit, civanmert
Alperen Yiğit, nizam-ı âlem davası için cehdeden
Herif Zanaatkâr, helal geçim sahibi, esnaf teşkilatlanmasının neferi
Asgar-Asker Er. Dîvânü Lügâti’t- Türk’te: “Kuş kanatın er atın.”
Eren Er, eren, yiğit, asker.

Kur’an’da Batı’da doğan feminist teorinin dikkate almadığı “iki erkek” ve “iki kadın” tipleme bulunmaktadır. Kur’an, bütün erkeklerin aynı kavramlarla tanımlanamayacağını işaret etmektedir.

İki erkek hangi amelde farklılaştılar?

Habil Kabil Kurban, adaleti yerine getirmek
İbrahim Nemrut Hanif olmak-Allah’tan başkasına tapmamak
Musa Firavun Aileyi ve akrabalığı korumak
Yusuf Firavun Yoksulu, yetimi, miskini doyurmak; iffeti korumak
Hz. Muhammed Ebu Cehil Kimseyi haksız yere öldürmemek
Hz. Muhammed Ebu Süfyan Kimseyi haksız yere yurdundan çıkarmamak
Recul (24: 37) Karun Reculler namazı kılar, zekât verir, Allah’ı tesbih eder

Toplumsal Cinsiyet (Gender):

Toplumsal Cinsiyet kavramını sosyolojiye kazandıran ismin Ann Oakley olduğu ifade edilmiştir. Toplumsal Cinsiyet terimi İstanbul Sözleşmesi’yle uluslararası hukuk sistemine girmiştir.

Toplumsal Cinsiyet-Gender
Erkek Kadın
Erkek bıyıklı olur Kadının saçı uzundur
Erkek silah kullanır Kadın yemek pişirir
Erkek ava çıkar, dağdan odun getirir Kadın ineğe bakar
Kamusal alan: erkek para kazanır Özel alan: kadın çocuk yetiştirir
Erkek rengi: mavi-siyah-kahverengi Kadın rengi: mor-pembe-yeşil
Erkek otomobilde şofördür-aktiftir Kadın şoförün yanında pasiftir
Erkek saygın görevlere gelir Başarılı erkeğin arkasındadır
Erkek hâkim-doktor-asker olur Kadın öğretmen-hemşire olur
Erkek sanayici-büyük tüccar olur Kadın sekreter-muhasebeci olur
Erkek ceket-pantolon giyer Kadın pardösü-etek giyer

Toplumsal Cinsiyet Rolleri (Gender roles):

Her toplumda erkek ve kadın rolleri yani maskülen ve feminen sayılan davranışlar birbirinden farklıdır:

Cinsiyet Rolleri
Türk Toplumu Diğer Toplumlar
Eski Türk erkeği pantolon giyer Eski İskoç erkeği etek giyer
Osmanlı erkeği çoğunlukla tek eşlidir Arap erkeği polijeni-çok eşlidir
İslâm kültüründe kadına mehir verilir Yahudi kültüründe gelin damada drahoma götürür
Eski Türk kadınının gelinliği al-yeşildir Batı’da kadınlar Kilise’de beyaz gelinlikle evlenir

Sanayi toplumu yapısının giderek bütün dünyayı belirlemesine bağlı olarak Batı-dışı dünyada da erkek ve kadının toplumsal cinsiyet rolleri tek tipleşme karakteri göstermektedir. Bütün insanlık simgesel bir kimlik dayatmasına uğratılmaktadır. Bebeklikten itibaren kızlara “pembe”, erkeklere “mavi” renkli elbiseler giydirilmekte, oyuncaklar alınmaktadır. Masallarda “beyaz atlı prens”, “uyuyan güzel”i öperek kurtarmaktadır. Tüm toplumsallaşma süreçleri erkeği kamusal alana, kadını ise özel alana doğru koşullamakta ve cinsiyetçi bakış açılarını pekiştirmektedir (Ersöz, 2016: 26-27).

Toplumsal Cinsiyet’in Ayrımcı Hiyerarşisi:.

  1. Yatay Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığı
  2. Dikey Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığı. (Ersöz Aysel Günindi, Toplumsal Cinsiyet Sosyolojisi, Anı Yayıncılık, 2016)
  • TCE TEORİSİ CİNSİYET KİMLİKLERİNİ VE ROLLERİNİ NASIL ETKİLİYOR?

TCE, toplumumuzun yapısını BEŞ ETKİ ile değiştirmektedir:

Birinci Etki: Uluslararası Sözleşmelerle İç Hukukta Mevzuat Değişiklikleri ve Yerel Mahkeme Kararları.

CEDAW-Medeni Kanun-4320 sayılı yasa-Ceza Kanunu: Süresiz Nafaka

Süresiz Nafaka

Yeni Medeni Kanun

Evin Reisi Düzenlemesi

Mal Rejimi Düzenlemesi

4320 sayılı yasa

5237 sayılı ceza yasası

İstanbul Sözleşmesi-6284 sayılı yasa-Ev İçi Şiddet: Meşru Nikâh Aranmamaktadır

İkinci Etki: Kadın ve erkekleri birbirine benzeştirerek cinsiyetsizleştirmeye yönelik resmi ve gayr-ı resmi çalışmalar.

Üçüncü Etki: Dinde ve dilde TCE “eğitim” çalışmaları:

Dilde TCE Dinde TCE
Bayan Kadın İnsanın atası Âdem İnsan nefs-i vâhideden yaratılmıştır
Âdemoğlu İnsan evladı Peygamberler erkektir Hz. Meryem’e vahiy indirildi, kadın peygamber olur
Bilim adamı Bilim insanı Erkek kadınlara imamdır Allah insanı halife yarattı kadın imam olur
Annesi onu iki yıl emzirdi-Bakara 233 Kadının çocuğunu emzirme yükümlülüğü yoktur.
Peygamber’i süt annesi emzirmiştir

Dördüncü Etki: Giderek büyüyen lbgti (lezbiyen, gey, biseksüel, trans, interseks) bireylerden oluşan beşerî toplumsal zemindir.

  • Aile kurmanın önünde yasal engeller bulunmaktadır.
  • Öğrenci kitle büyütülerek cinsel yönelime açık bir bekârlık imal edilmektedir.

Beşinci Etki: Transhumanist çalışmalar.

  • Yapay Zekâ
  • Posthuman
  • AİLEYİ NASIL KURACAĞIZ?

Milletler aile temelinde varlıklarını sürdürür ve devlet kurabilir: Kural olarak bütün toplumların temeli ve hayatını sürdürebilme kabiliyeti aileye bağlıdır. Batı’da toplumun temeli “aile” olmaktan çıkarılmıştır:

Toplumu kadın temelinde değil aile temelinde inşa etmek devletin görevi ve varlık sebebidir. Devlet gençliğin evlenmesinin önündeki engellere yol vermemelidir.